Chương 1

1

Chuyện “vang dội” nhất tôi từng làm khi còn nhỏ xảy ra lúc tôi tám tuổi.

Hôm đó, tôi lấy nửa viên gạch, đập vỡ đầu Lưu Mập — con cưng của bí thư thôn.

Chỉ vì nó chửi tôi là:

“Đồ mồ côi không cha không mẹ!”

Trong phút chốc, máu nóng xộc lên đầu.

Tôi cúi xuống nhặt nửa miếng gạch dưới đất và lao thẳng tới.

“Bốp!”

Tiếng ấy vang lên, cả thế giới bỗng yên lặng.

Lưu Mập gào lên một tiếng thảm thiết, máu loang nửa mặt.

Tôi đứng đấy, tay giữ chặt viên gạch, trong lòng vừa sợ vừa… hả dạ.

Và điều đáng sợ nhất cũng tới.

Chiều tối hôm đó, vợ bí thư thôn — một người đàn bà mập như ngọn núi nhỏ xách theo thằng con đang khóc hu hu, xồng xộc lao tới cửa nhà tôi.

“Lâm Đại Phong! Mày ra đây! Nhìn cái thằng súc sinh nhà mày làm chuyện tốt chưa kìa!”

“Hôm nay mà không bồi thường, không quỳ xuống xin lỗi, tao đập nát cái nhà này!”

Cánh cửa gỗ cũ kêu rầm rầm như sắp gãy.

Tôi trốn dưới gầm bàn, run lẩy bẩy.

Tôi biết — tôi gây đại họa rồi.

Nhà tôi nghèo, cha mẹ mất sớm, chỉ dựa vào năm chị mà sống.

Tiền bồi thường? Lấy đâu ra?

Cửa mở.

Là đại chị Lâm Đại Phong.

Năm ấy chị mới hai mươi, nhưng ánh mắt đã dày lên sự khắc nghiệt của đời sống.

Chị không nhìn vợ bí thư thôn ngay, mà trước tiên liếc xuống chỗ tôi trốn.

Ánh mắt phức tạp, nhưng không nói gì.

Rồi từng người một — nhị chị, tam chị, tứ chị, ngũ chị đi ra, đứng thành một hàng ngay ngắn trước cửa.

Năm dáng người nhỏ gầy, như năm cây bạch dương trắng đứng chắn trước tôi.

Khí thế hung hăng của vợ bí thư thôn lập tức xẹp đi mấy phần.

“Có chuyện gì vậy ạ?” Đại chị hỏi, giọng lạnh.

“Có chuyện gì? Em trai mày đập nát đầu con tao! Mày xem đi, chuyện này tính sao?”

Tam chị Lâm Kinh Lôi nóng tính nhất, chống nạnh quát lại, tiếng còn to hơn bà kia:

“Đập đầu? Sao không hỏi xem con bà mồm miệng thối thế nào? Nó chửi em tôi là đồ mồ côi, không đáng đánh chắc?”

“Cái… cái gì? Trẻ con biết cái gì!”

“Trẻ con không biết, chẳng lẽ người lớn cũng không biết?”

Tứ chị Lâm Sơ Tuyết đẩy kính, thong thả nói:

“Dạy con không nghiêm, buông thả lời nói gây xúc phạm. Theo luật đây là làm nhục người khác. Em tôi đánh lại là phòng vệ chính đáng, chưa chắc tính là phòng vệ quá mức.”

Vợ bí thư thôn đơ người — rõ ràng không ngờ mấy đứa con gái “non choẹt” lại cãi giỏi đến vậy.

Ngũ chị Lâm Noãn Noãn tinh ranh nhất, chạy ngay tới trước mặt Lưu Mập, chớp mắt hỏi:

“Anh Bảo, anh còn đau không? Diệu Trạch không cố ý đâu. Sau này anh đừng ch//ửi em trai chúng em nữa, mình làm bạn nhé?”

Lưu Mập nhìn thấy ngũ chị xinh xắn, liền đỏ mặt, lắp bắp không nói nổi.

Nhị chị Lâm Như Vũ dịu dàng nhất, thở dài rồi lấy khăn sạch nhúng nước ấm, khẽ lau má//u trên mặt nó:

“Thím à, trẻ con đ//ánh nhau khó tránh sai sót, đúng là Diệu Trạch không phải…

Chúng con nhất định bồi thường thuốc men. Chỉ là…”

Chị dịu giọng, nhưng câu sau lại sắc như dao:

“…lời trẻ con nói thật nhất. Chuyện này mà truyền ra, bảo con bí thư thôn đi chửi những đứa mồ côi…

Danh tiếng của chú bí thư chắc cũng không hay lắm, thím nhỉ?”

Cứng mềm đều dùng, tiến lùi đều vẹn.

Vợ bí thư thôn đỏ mặt, trắng mặt, nhìn từng chị một:

Tam chị: trừng mắt như muốn đánh người.

Tứ chị: nói chuyện như cán bộ pháp lý.

Ngũ chị: đáng yêu đến mức khó giận.

Nhị chị: dịu mà thâm.

Cuối cùng là đại chị ánh mắt lạnh, khí thế mạnh nhất.

Bà ta “chậc” một tiếng:

“Hừ, một đám con gái ranh. Thuốc men… năm đồng! Một xu cũng không bớt!”

Năm đồng thời đó là khoản tiền cực lớn.

Đại chị im lặng vài giây, rồi quay vào nhà.

Tôi nghe tiếng chị mở tủ, lục lọi…

Một lúc sau, chị bước ra, trong tay là một cuộn tiền lẻ đã được giữ rất phẳng.

Tôi biết đó là tiền mua lương thực cho tháng sau.

Chị đưa tiền, không nói lấy một lời.

Vợ bí thư thôn giật lấy, đếm đếm rồi lôi con bỏ đi.

Cửa đóng lại.

Cả nhà rơi vào im lặng.

Tôi bò ra khỏi gầm bàn, cúi đầu, chuẩn bị bị mắng, bị đánh — tôi biết mình đã làm cả nhà đói tháng sau.

Nhưng đại chị không mắng.

Chị nhóm lửa nấu cơm.

Nhị chị đi múc nước.

Tam chị lườm tôi một cái nhưng cũng đi rửa rau.

Tứ chị lôi sổ ra ghi chép.

Ngũ chị nắm tay tôi, nói nhỏ:

“Đừng sợ, Diệu Trạch. Không sao rồi.”

Hôm đó, chúng tôi ăn mì luộc nước trong.

Mỗi bát chỉ có vài cọng rau.

Nhưng dưới đáy bát của tôi — có một quả trứng vàng ươm.

Nhìn quả trứng đó, rồi nhìn bát mì toàn nước của các chị, mũi tôi cay xè, nước mắt rơi vào bát không ngừng.

Tam chị gõ bát tôi:

“Khóc cái gì? Đã dám đ//ánh thì dám nhận! Nhớ nhé, ai bắt nạt em, đánh lại! Đánh không lại thì gọi chị!”

Đại chị ngẩng đầu, nhìn tôi, nghiêm giọng:

“Diệu Trạch, chúng ta không có cha mẹ, nhưng không thể không có cốt khí.

Bị bắt nạt, chị che cho.

Nhưng em phải biết tranh khí.”

Khoảnh khắc ấy, dưới ánh đèn vàng, nhìn năm người chị gầy gò mà cứng cỏi — tôi hiểu.

Đây là cả thế giới của tôi. Là pháo đài vững nhất đời tôi.

Và tôi thề:

Lâm Diệu Trạch, mạng này là năm chị cho mày.

Sau này phải sống cho ra dáng đàn ông.

2

 

Cuộc sống cứ như con sông nhỏ đầu làng, gập ghềnh trắc trở, nhưng vẫn cứ mải miết trôi về phía trước.

 

Các chị tôi luôn có cách xoay sở.

 

Cái lỗ thủng năm đồng tiền thuốc men kia sau này được lấp lại thế nào, không ai nói cho tôi biết. Tôi chỉ nhớ tháng đó, rau trên bàn ăn ít đi, sắc mặt các chị vàng vọt hơn.

 

Chị ba tan học xong thường chẳng thấy bóng dáng đâu, mãi sau này tôi mới biết chị ra lò gạch trên trấn bốc vác, tiền tính theo viên, làm cả ngày bàn tay rộp toàn bọng máu.

 

Thoáng cái, tôi tốt nghiệp cấp hai, thi đỗ vào trường cấp ba tốt nhất huyện.

 

Ngày giấy báo trúng tuyển gửi về nhà, năm chị em vui như Tết. Chị ba nhấc bổng tôi lên quay một vòng, chị năm ôm tôi vừa cười vừa nhảy cẫng lên. Chị hai lén lau nước mắt, chị tư đã bắt đầu lên danh sách những sách tham khảo cần mua.

 

Chỉ có chị cả, chị cầm tờ giấy mỏng manh ấy, lật đi lật lại xem rất lâu, khóe miệng cười nhưng đôi mày lại hơi nhíu lại.

 

Đêm đó, tôi dậy đi vệ sinh, nghe thấy tiếng thì thầm trong bếp. Là chị cả và chị hai.

 

“…Học phí thì còn lo được, chủ yếu là tiền sinh hoạt, trên huyện chi tiêu đắt đỏ lắm.” Giọng chị hai lo lắng.

 

“Chị biết.” Giọng chị cả trầm xuống, “Chị sẽ nghĩ cách.”

 

“Chị nghĩ cách gì được? Trong nhà… đã cạn kiệt rồi. Hay là bảo con ba con tư nghỉ học đi, đằng nào cũng sắp tốt nghiệp rồi, cho đi làm thuê…”

 

“Không được!” Chị cả ngắt lời, giọng chém đinh chặt sắt. “Tụi nó phải học cho xong. Chuyện này em đừng lo, chị sẽ giải quyết.”

 

Tim tôi thót lại, như bị đá tảng đè lên chân. Hóa ra việc tôi đi học cấp ba lại là gánh nặng lớn đến thế.

 

Mấy hôm sau, một buổi chạng vạng tối, nhà có khách.

 

Là Lý Cường ở thôn bên, một chàng trai khá nhanh nhẹn. Anh ta hay sang giúp nhà tôi làm việc đồng áng, cả làng ai cũng biết anh ta thích chị cả. Anh xách theo hai gói bánh, vẻ mặt có chút bối rối.

 

Chị cả đứng nói chuyện với anh ngoài sân. Tôi nấp sau cửa sổ nhìn trộm.

 

“Đại Phong, anh… cha mẹ anh đồng ý rồi.” Lý Cường xoa xoa tay. “Chỉ cần em gật đầu, qua vụ thu hoạch là mình cưới. Tiền sính lễ nhà anh đồng ý trả con số này.” Anh giơ một bàn tay lên.

 

Năm trăm đồng. Thời ấy, đó là số tiền có thể khiến bất kỳ cô gái nào trong làng động lòng.

 

Chị cả không nhìn tay anh, cúi đầu, chân di di hòn đất dưới đất.

 

“Lý Cường,” giọng chị không lớn nhưng rất rõ ràng, “Cảm ơn anh. Nhưng số tiền này, em không thể nhận.”

 

“Tại sao?” Lý Cường cuống lên. “Đại Phong, anh biết nhà em khó khăn, số tiền này có thể giúp được, anh… anh thật lòng muốn sống với em.”

 

Chị cả ngẩng đầu nhìn về phía mặt trời đang lặn dần đằng xa, sườn mặt chị như được dát một lớp vàng trong ánh hoàng hôn.

 

“Diệu Trạch đỗ cấp ba trên huyện rồi, nó phải ở nội trú, tốn kém lắm. Em mà đi lấy chồng, cái nhà này… sẽ tan đàn xẻ nghé mất.”

 

“Nhưng nó còn bốn người chị nữa mà.”

 

“Em là chị cả.” Chị cả chỉ nói đúng bốn chữ ấy.

 

Vai Lý Cường chùng xuống. Anh đứng trân trân rất lâu, cuối cùng nói với chị tôi: “Lâm Đại Phong, em… em cứ sống vì em trai em cả đời đi.”

 

Anh quay lưng bỏ đi, bóng dáng khuất dần trong bóng tối nhá nhem.

 

Chị cả đứng một mình giữa sân rất lâu, cho đến khi trời tối đen như mực. Tôi nhìn bóng lưng gầy guộc của chị, trái tim như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt, đau đến mức không thở nổi.

 

Tôi biết, chị cả vừa tự tay dập tắt tia hy vọng, có lẽ là duy nhất, trong cuộc đời con gái của mình.

 

Tối hôm đó, chị cả vẫn như không có chuyện gì, gọi chúng tôi vào ăn cơm. Chị còn tuyên bố trên bàn ăn: “Học phí và sinh hoạt phí của Diệu Trạch có chỗ lo rồi. Chị… chị nhận được mối làm thêm ở xưởng may, tính theo sản phẩm, kiếm được kha khá.”

 

Chị ba nhanh nhảu: “Việc gì mà kiếm được nhiều thế? Cho em làm với.”

 

Chị cả gắp một đũa dưa muối bỏ vào bát chị ba: “Lo ăn cơm đi, tay mày là tay bốc gạch, làm sao làm được việc tỉ mẩn.”

 

Sau này tôi mới biết sự thật từ miệng chị hai. Chị cả chẳng nhận việc làm thêm nào cả. Chị đã đi tìm bí thư thôn, chính là cha của Lưu Béo. Chị ký một tờ giấy thỏa thuận, gán nợ hoa lợi ba năm tới của mấy sào ruộng nước tốt nhất nhà tôi để đổi lấy một khoản tiền đóng học cho tôi.

 

Nghĩa là, trong ba năm tới, những hạt thóc từ mảnh ruộng quan trọng nhất nuôi sống cả nhà sẽ không còn thuộc về chúng tôi nữa.

 

Một ngày trước khi nhập học, chị cả gọi tôi đến, dúi vào tay tôi một cái bọc vải được gói ghém cẩn thận. Bên trong là một xấp tiền dày cộp, toàn là tiền lẻ, tờ mệnh giá lớn nhất là năm đồng.

 

“Cầm lấy, cái gì cần tiêu thì tiêu, đừng có nhịn, đang tuổi ăn tuổi lớn.” Chị chỉnh lại cổ áo đồng phục mới cho tôi. “Đến trường nhớ học hành chăm chỉ, đừng đánh nhau, nhưng cũng đừng sợ phiền phức. Ai bắt nạt thì nhớ bảo chị.”

 

Tôi cầm bọc tiền nặng trịch, cảm thấy nó bỏng rát trên tay. Đó không chỉ là tiền, đó là áo cưới của chị cả, là lương thực ba năm tới của gia đình, là hy vọng chắt chiu từ kẽ răng của năm người chị.

 

Cổ họng tôi nghẹn đắng, không nói nên lời, chỉ biết gật đầu thật mạnh.

 

Trên đường đưa tôi đi, cả năm chị đều đi theo, rồng rắn cả một đoàn. Các chị giúp tôi xách hành lý, dặn dò đủ điều, cứ như thể tôi không phải đi học ở huyện cách vài chục dặm, mà là đi xa ngàn dặm vậy.

 

Đến cổng trường, nhìn những bạn học mặc đồng phục giống mình nhưng gia cảnh rõ ràng khá giả hơn nhiều, lần đầu tiên trong đời tôi cảm thấy tự ti, chân tay thừa thãi không biết để đâu.

 

Chị cả nhận ra sự lúng túng của tôi. Chị dừng lại, nhìn thẳng vào mắt tôi, giọng không lớn nhưng đầy nội lực: “Diệu Trạch, ngẩng cao đầu lên! Chúng ta không trộm không cướp, dựa vào bản lĩnh mà thi đỗ vào đây, không việc gì phải thấp hơn ai cả.”

 

Tôi hít sâu một hơi, thẳng lưng lên.

 

Bước vào cổng trường, tôi ngoái đầu nhìn lại. Năm người chị vẫn đứng dưới gốc cây hòe lớn ngoài cổng, đồng loạt vẫy tay với tôi. Ánh nắng ban mai xuyên qua kẽ lá, rọi lên người các chị, lốm đốm sáng tối.

 

Khoảnh khắc ấy, tôi bỗng hiểu ra. Các chị đứng đó, không phải là một hàng người, mà là một bức tường thành. Một bức tường đã chắn gió che mưa cho tôi suốt mười lăm năm qua.

 

Tôi quay người, siết chặt nắm đấm, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay.

 

Bức tường thành mang tên “tình thân” này, tôi không thể để nó che chở cho mình mãi được. Tôi phải lớn thật nhanh, trưởng thành như một cái cây đại thụ, đủ lớn để che bóng mát cho cả năm người chị của tôi.

 

3

 

Ba năm cấp ba, tôi sống như một cái máy đã lên dây cót.

 

Người khác ngủ, tôi giải đề; người khác chơi bóng, tôi học từ vựng. Tôi biết, thứ chảy ra dưới ngòi bút của tôi không phải là mực, mà là mồ hôi và máu của các chị.

 

Kỳ thi đại học kết thúc, tôi nhận được giấy báo trúng tuyển của trường đại học trọng điểm trên tỉnh. Lần này, trong nhà không có tiếng reo hò. Nụ cười trên gương mặt các chị xen lẫn những áp lực mà tôi thừa hiểu.

 

Chi phí đại học so với cấp ba lại tăng lên gấp mấy lần.

 

Chị cả chỉ vỗ vai tôi, nói: “Đi đi, chuyện tiền nong, có chị lo.”

 

Tôi mang theo tâm trạng bi tráng bước lên chuyến tàu hỏa lên tỉnh. Trong túi hành lý nhét đầy đồ ăn các chị chuẩn bị, cùng một xấp tiền học phí vẫn được gom góp từ những tờ tiền lẻ.

 

Cuộc sống đại học đầy rẫy những điều mới lạ. Bạn bè đến từ khắp mọi miền, ăn mặc sành điệu, nói năng tự tin. Họ bàn luận về những bộ phim mới nhất, dùng những chiếc máy nghe nhạc Walkman mà tôi chưa từng thấy.

 

Còn tôi, là đứa duy nhất trong ký túc xá ngày nào cũng phải tính xem cửa sổ nào ở nhà ăn bán cơm rẻ nhất.

 

Nhưng kỳ lạ là, sinh hoạt phí của tôi, cứ đúng ngày mùng một hàng tháng lại được chuyển vào tài khoản không sai một li. Số tiền không quá nhiều, nhưng tuyệt đối không ít. Đủ để tôi duy trì cuộc sống cơ bản, thỉnh thoảng còn mua được cuốn sách cũ, thậm chí là đi ăn chung chia tiền sòng phẳng với bạn cùng phòng.

 

Điều này khiến tôi trở thành một sự tồn tại vi diệu trong mắt bạn bè. Tôi mặc quần áo cũ giặt đến bạc màu, nhưng chưa bao giờ ăn chực uống chùa, cũng chưa bao giờ mở miệng vay tiền. Có người lén gọi tôi là “đại gia ngầm”, bảo tôi kiệt sỉ, giả nghèo.

 

Tôi không giải thích. Tôi biết sức nặng của những đồng tiền này.

 

Cho đến mùa đông năm hai đại học, tôi đại diện trường đi tham gia một cuộc thi học thuật, cần phải mua một bộ âu phục. Tôi gọi điện cho chị hai, ấp úng muốn xin thêm hai trăm đồng.

 

Đầu dây bên kia chị hai im lặng vài giây, rồi nói: “Được, chị bảo chị ba chuyển cho em.”

 

Hôm sau tiền về, không phải hai trăm, mà là năm trăm. Kèm theo lời nhắn vỏn vẹn hai chữ: “Mua đồ tốt.”

 

Trong lòng bất an, thi xong, nhân dịp nghỉ lễ ngắn ngày, tôi không báo trước, mua vé đứng đi tàu hỏa suốt đêm về nhà.

 

Về đến nhà lúc rạng sáng, trời vừa tờ mờ sáng. Cả làng yên tĩnh. Tôi đẩy cánh cửa nhà khép hờ, trong sân vắng tanh, chỉ nghe thấy tiếng nói chuyện rì rầm trong bếp.

 

Là chị năm Noãn Noãn và chị tư Sơ Tuyết.

 

“…Tháng này xưởng làm ăn kém, lương chậm nửa tháng rồi, em chỉ có ngần này thôi.” Giọng chị năm.

 

“Chỗ em làm gia sư, đứa bé thi cuối kỳ không tốt nên họ cho em nghỉ rồi. Nhưng em mới tìm được chỗ khác, xa hơn một chút nhưng họ trả cao hơn.” Giọng chị tư vẫn bình tĩnh.

 

“Chị có đây.” Giọng chị ba Kinh Lôi oang oang, “Tiền công vừa lĩnh xong. Chuyển nhà thuê cả ngày, mệt thì mệt thật nhưng tiền tươi thóc thật.”

 

Rồi đến tiếng đếm tiền sột soạt.

 

“Vẫn thiếu năm mươi đồng, chưa đủ sinh hoạt phí tháng sau cho Diệu Trạch.” Giọng chị hai Như Vũ đượm vẻ u sầu.

 

“Chị có đây.” Chị cả vẫn trầm ổn như mọi khi. “Chị vừa bán được ít trứng gà.”

 

“Chị, đấy là tiền mua thuốc cho chị mà, chị ho mãi không khỏi…” Chị năm cuống lên.

 

“Ho không chết người được.” Chị cả ngắt lời. “Gom cho đủ tiền gửi cho Diệu Trạch trước đã, đừng để nó ở ngoài đấy phải khó xử.”

 

Tôi đứng ngoài cửa bếp, người cứng đờ, toàn thân lạnh toát. Sự thật như một con dao cùn, cứa từng nhát vào tim tôi.

 

Hóa ra cái danh “đại gia ngầm” của tôi là được đổi lại như thế này đây.

 

Là những quả trứng gà chị cả phải lết cái thân bệnh tật đi nuôi. Là những đồng tiền mồ hôi nước mắt chị ba dùng vai vác đồ nặng mà đổi lấy. Là sự vất vả ngược xuôi, thức khuya dậy sớm soạn bài của chị tư. Là đồng lương chắt bóp từ nhà máy làm ăn thua lỗ của chị năm. Là sự tính toán chi li, bẻ đôi từng đồng xu của chị hai để cố giữ lấy cái thể diện cho tôi.

 

Tôi đẩy mạnh cửa bếp.

 

Năm người chị đang ngồi vây quanh mấy chiếc ghế đẩu thấp, ở giữa là một cái mẹt nhỏ đựng đầy những đồng tiền lẻ tẻ.

 

Nhìn thấy tôi, tất cả đều sững sờ, trên mặt thoáng qua vẻ hoảng hốt như những đứa trẻ làm sai chuyện gì.

 

“Diệu Trạch? Em… sao em lại về?” Chị cả phản ứng đầu tiên, theo bản năng định giấu cái mẹt tiền ra sau lưng.

 

Tôi nhìn các chị.

 

Khóe mắt chị cả đã hằn những vết chân chim li ti. Tay chị ba thô ráp, sưng đỏ. Sắc mặt chị tư xanh xao. Quầng thâm mắt chị năm đậm đến dọa người. Chỉ có chị hai là vẫn cố giữ vẻ điềm tĩnh dịu dàng.

 

Cổ họng tôi như bị thứ gì đó chặn đứng, hốc mắt nóng ran, căng tức. Tôi bước từng bước vào trong, không nhìn cái mẹt tiền kia, mà dang tay ra, ôm chặt lấy chị cả đang ở gần tôi nhất.

 

Cơ thể chị gầy gò quá, tôi cảm nhận rõ rệt từng đốt xương bả vai của chị.

 

Sau đó tôi buông chị ra, lần lượt ôm chị hai, chị ba, chị tư, chị năm. Tôi ôm từng người một, dùng hết sức lực của mình.

 

Trong vòng tay tôi, các chị ban đầu cứng đờ, rồi dần dần mềm xuống.

 

“Các chị ơi…” Giọng tôi nghẹt mũi, “Em lớn rồi.”

 

Tôi không còn là đứa trẻ cần các chị dùng thân mình che chắn gió mưa nữa.

 

Trở lại trường, việc đầu tiên tôi làm là tìm gặp cố vấn học tập, xin vay vốn sinh viên.

 

Tôi bắt đầu điên cuồng tìm kiếm mọi cơ hội làm thêm. Phát tờ rơi, làm gia sư, ra khu chợ điện tử bốc vác, lắp ráp máy tính… việc gì tôi cũng làm.

 

Tôi không còn là cậu sinh viên chờ tiền chuyển khoản vào mùng một hàng tháng nữa.

 

Tôi muốn xé nát cái mác “đại gia ngầm” được xây đắp bằng máu thịt của các chị.

 

Lần tới, khi trở về nhà, tôi sẽ mang theo những thứ thực sự thuộc về mình, những thành quả nặng trịch đặt vào tay các chị.

 

4

 

Hai năm cuối đại học, tôi sống như một cơn lốc.

 

Ban ngày đi học, buổi tối và cuối tuần kín mít lịch làm thêm. Tôi từng đi tiếp thị báo tiếng Anh, từng bày sạp bán tất ở chợ đêm, công việc ổn định nhất là lắp ráp máy tính cho một ông chủ họ Vương ở khu chợ điện tử.

 

Ông chủ Vương là một người trung niên tinh khôn, thấy tôi nhanh nhẹn, đầu óc linh hoạt nên dần dần giao cả những khách lẻ cho tôi chăm sóc. Tiếp xúc nhiều, tôi đánh hơi thấy mùi tiền. Máy tính cá nhân bắt đầu phổ biến, nhưng thiết bị văn phòng của rất nhiều đơn vị, công ty nhỏ vẫn còn cũ kỹ, mảng bảo trì, sửa chữa chính là một thị trường béo bở.

 

Tốt nghiệp, tôi không chen chúc nộp đơn vào các tập đoàn lớn như đa số bạn bè. Cầm trong tay vài ngàn đồng tích cóp được, tôi dùng bằng tốt nghiệp làm thế chấp, xin vay thêm một khoản tín dụng nhỏ.

 

Tôi thuê một cửa tiệm chưa đầy mười mét vuông ở cổng sau trường học, treo lên tấm biển —— “Công nghệ Diệu Hảo”.

 

“Diệu” là tên tôi, “Hảo” là lời cam kết về chất lượng dịch vụ của tôi.

 

Vạn sự khởi đầu nan. Tôi vừa là ông chủ, vừa là kỹ thuật viên, kiêm luôn nhân viên kinh doanh.

 

In một ngàn tờ rơi, tôi đạp chiếc xe đạp cũ nát, chạy khắp các công ty nhỏ, tiệm photocopy, lớp học thêm… bất cứ nơi nào ở tỉnh lỵ này có thể cần dịch vụ máy tính.

 

Chuyện bị từ chối ngoài cửa xảy ra như cơm bữa. Bị lễ tân qua mặt, bị bảo vệ đuổi khéo, tôi quen cả rồi. Tối về cái cửa tiệm nhỏ kiêm nhà kho và phòng ngủ, mệt đến mức nằm liệt trên giường, nhưng đầu óc lại tỉnh táo lạ thường.

 

Tôi nhớ đến câu “Có chị ở đây” của chị cả, nhớ đến bóng lưng vác đồ nội thất của chị ba. Chút khổ cực này, đã thấm vào đâu.

 

Bước ngoặt đến vào một buổi chiều oi ả.

 

Máy tính của một studio thiết kế đồng loạt bị liệt, ông chủ cuống cuồng như ngồi trên đống lửa, tờ rơi tôi nhét ở khe cửa cầu thang đã cứu nguy cho ông ấy. Tôi mất nửa ngày trời để tìm ra nguyên nhân là do mạng nội bộ nhiễm virus, cài lại hệ điều hành, khôi phục dữ liệu.

 

Ông chủ rất hài lòng, thanh toán ngay tại chỗ, tiền công còn nhiều hơn dự tính.

 

“Cậu em kỹ thuật tốt đấy, người cũng thật thà.” Ông đưa danh thiếp cho tôi. “Sau này có việc tôi lại gọi.”

 

Quan trọng hơn, ông ấy giới thiệu tôi cho vài người bạn trong nghề. Tiếng lành đồn xa, như những vòng sóng nước lan rộng. Studio nhỏ của tôi bắt đầu có lượng khách ổn định.

 

Nửa năm sau khi tốt nghiệp, tôi không những trả hết nợ, mà tài khoản lần đầu tiên cán mốc năm con số.

 

Đêm hôm đó, đóng cửa tiệm, nhìn dãy số trong tài khoản, tay tôi hơi run. Tôi gọi điện về nhà, chị hai nghe máy.

 

“Chị hai, em ở trên này… tốt lắm, việc làm ăn vào guồng rồi.” Tôi cố giữ giọng bình tĩnh.

 

“Thế thì tốt, Diệu Trạch, đừng làm việc quá sức nhé.” Giọng chị hai vẫn dịu dàng như thế.

 

“Chị, em… em gửi ít tiền về cho mọi người nhé, giờ em kiếm ra tiền rồi.”

 

Đầu dây bên kia im lặng một chút, rồi vang lên tiếng cười của chị hai: “Không cần đâu, ở nhà giờ không thiếu tiền. Chị cả em dạo trước chuộc lại mấy sào ruộng rồi, mấy chị ba chị tư công việc cũng ổn định cả.” “Em kiếm được tiền thì cứ giữ lấy, sau này lập nghiệp ở thành phố còn nhiều chỗ cần dùng đến tiền.”

 

Lòng tôi ấm áp, trò chuyện thêm vài câu rồi cúp máy. Các chị tôi luôn như vậy, chỉ báo tin vui chứ chẳng bao giờ kể chuyện buồn.

 

Tết năm đó, tôi lái chiếc xe tải nhỏ (xe van) cũ kỹ mới cắn răng mua, chở đầy ắp quà tết và nỗi nhớ nhung, quay về làng.

 

Xe dừng trước cửa nhà quen thuộc, các chị và các anh rể rộn ràng ra đón. Nhà cửa quả nhiên đã khác, mái nhà được lợp mới, trong nhà sắm thêm ti vi.

 

Trên bàn cơm, tiếng cười nói rôm rả. Anh rể ba vỗ vai tôi: “Được lắm Diệu Trạch, làm ông chủ lớn rồi, sau này nhớ dìu dắt anh rể cùng phát tài nhé.”

 

Tôi cười nhận lời, ánh mắt quét qua các chị. Sắc mặt các chị đúng là hồng hào hơn mấy năm trước, nụ cười cũng tươi tắn hơn. Nhưng mối nghi ngờ trong lòng tôi vẫn chưa tan hết.

 

Tối đến, tôi giúp chị cả dọn bát đũa, vờ như vô tình hỏi: “Chị, tiền chuộc ruộng cũng không ít đâu nhỉ? Các chị xoay kiểu gì thế?”

 

Tay lau bàn của chị cả khựng lại, chị không nhìn tôi: “Chị ba chị tư mỗi người góp một ít, chị mấy năm nay cũng để dành được chút đỉnh. Gom góp lại là đủ ấy mà.”

 

Chị nói nhẹ tênh. Tôi biết có hỏi nữa cũng không ra.

 

Hôm sau, tôi lên trấn thăm ông chủ Vương, cảm ơn ông ngày xưa đã giúp đỡ. Trong lúc trà dư tửu hậu, ông nhắc: “Bà chị ba nhà cậu, lợi hại thật đấy.”

 

Tôi ngớ người: “Chị ba cháu á?”

 

“Ừ, tầm năm kia thì phải, cô ấy tìm đến cửa hàng chú, bảo là cậu mới tốt nghiệp khởi nghiệp khó khăn, nhờ chú có việc vặt hay mối lẻ tẻ gì thì chiếu cố cậu nhiều hơn.” “Còn bảo nếu cậu cần vốn nhập hàng hay gì đó, thì bên cô ấy sẽ nghĩ cách.”

 

Ông chủ Vương chặc lưỡi: “Bà chị này của cậu, đối với cậu đúng là hết lòng hết dạ.”

 

Đầu tôi ong lên một tiếng.

 

Năm kia? Đó chính là lúc studio của tôi mới mở, thiếu khách và thiếu vốn lưu động trầm trọng nhất. Tôi nhớ ông chủ Vương đúng là đã giới thiệu cho tôi mấy đơn hàng của các công ty nhỏ, cũng từng phá lệ cho tôi nợ hai lô linh kiện khi tôi kẹt vốn.

 

Tôi cứ tưởng sự chân thành và kỹ thuật của mình đã làm cảm động ông chủ Vương. Hóa ra, đằng sau là chị ba.

 

Bước ra từ chỗ ông chủ Vương, trong lòng tôi cuộn trào sóng gió.

 

Tôi lại đi đến vài khách hàng hợp tác từ hồi đầu, lấy cớ là đi thăm hỏi lại. Tại một công ty quảng cáo, chị kế toán thân quen kéo tôi lại nói chuyện phiếm: “Ông chủ Lâm, giờ làm ăn lớn rồi nhỉ? Còn nhớ hồi đó chị gái cậu chạy đến nói khó với giám đốc bên chị, nằng nặc xin ứng trước cho cậu 30% tiền cọc không?” “Bảo là cậu mới khởi nghiệp không dễ dàng… Giám đốc thấy chị cậu thật thà quá nên mới phá lệ đấy.”

 

Tôi đứng chôn chân tại chỗ, tay chân lạnh toát.

 

Chị ba… người chị tính tình nóng nảy, chỉ biết dùng nắm đấm để giải quyết vấn đề, vậy mà vì tôi, lại đi từng nhà cầu xin, nói khó?

 

Tôi không thể tưởng tượng nổi chị đã phải hạ thấp lòng tự trọng, cười làm lành như thế nào để giành giật cho tôi những cơ hội và sự bao dung nhỏ nhoi ấy.

 

Hũ vàng đầu tiên của tôi, đâu phải do tôi một mình nỗ lực mà có? Trong đó thấm đẫm mồ hôi của các chị âm thầm nâng đỡ tôi từ trong bóng tối.

 

Tôi lái xe về nhà, dừng xe ở đầu làng, chưa vội vào. Nhìn căn sân nhỏ quen thuộc dưới ánh hoàng hôn, mắt tôi cay xè.

 

Tôi cứ ngỡ mình đã lớn, đã bay cao, cuối cùng cũng có thể quay lại bảo vệ các chị. Nhưng mãi đến khoảnh khắc này, tôi mới bàng hoàng nhận ra, dưới đôi cánh mà tôi gọi là “bay lượn” ấy, luôn có bàn tay các chị lặng lẽ nâng đỡ.

 

Các chị chưa bao giờ thực sự buông tay tôi ra.